Podrška osobama s invaliditetom zasnovana na izboru više mogućnosti i unapređenje servisa podrške za život u zajednici ključni su za ostvarivanje prava i samostalnog života. Neophodno je kontinuirano jačati kapacitete zaposlenih u sistemu socijalne i dječje zaštite, razvijati i unapređivati servise podrške i promovisati pristup i komunikaciju koja poštuje izbore, volju, ličnu autonomiju i dostojanstvo osoba s invaliditetom. Učesnici/ce Programa obuke za zaposlene u oblasti socijalne i dječje zaštite na temu samostalnog života osoba s invaliditetom i procesa deinstitucionalizacije, s akcentom na socijalno-edukativne usluge pokazali su visok nivo spremnosti da primjenjuju savremene modele podrške i doprinesu inkluzivnijem društvu, ako imaju adekvatnu edukaciju, resurse i podršku. Ovo je zaključak realizovanog Programa obuke, koji je od 2. do 4. marta 2026. u Bijelom Polju organizovalo Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG).
Cilj Programa je unapređenje znanja i kompetencija zaposlenih u sistemu socijalne i dječje zaštite u oblasti podrške samostalnom životu osoba s invaliditetom i procesu deinstitucionalizacije, uz razvoj alternativne podrške i usluga u zajednici koje jačaju samopouzdanje, uzimaju u obzir procjenu stvarnih potreba za uslugama i jačaju samostalno donošenje odluka i upravljanje sopstvenim životom. Program, akreditovan i odobren od strane Zavoda za socijalnu i dječju zaštitu, usmjeren je na jačanje kapaciteta stručnjaka za razvoj i pružanje socijalno-edukativnih usluga u zajednici, kao i na unapređenje prakse pružanja podrške osobama s invaliditetom u okviru sistema socijalne i dječje zaštite.
Akreditovani program okupio je 16 zaposlenih u centrima za socijalni rad, ustanovama socijalne i dječje zaštite i kod drugih pružalaca usluga, sa položenim stručnim ispitom u oblasti socijalne i dječje zaštite iz Bijelog Polja, Mojkovca, Podgorice i Budve, uključujući i iz Male grupne zajednice u Bijelom Polju. Programu su prisustvovali i zaposleni iz Centra za socijalni rad za opštine Bijelo Polje i Mojkovac, kao i predstavnici/e organizacija osoba s invaliditetom koje pružaju usluge podrške osobama s invaliditetom.
Tokom Programa učesnici/e su, kroz interaktivan rad, diskusije, gledanje filma, kafe metodu, analizu studija slučajeva i praktične vježbe, imali priliku da unaprijede znanja o modelima pristupa invaliditetu, filozofiji samostalnog života, kao i procesima deinstitucionalizacije i životu u zajednici. Poseban akcenat stavljen je na sredstva za samostalnost i servise podrške za djecu s invaliditetom i odrasle osobe s invaliditetom. Program je obuhvatio i teme koje se odnose na (samo)određenje, identitet i invaliditet, (samo)procjenu potrebne podrške za život u zajednici, kao i pitanja stigmatizacije, nasilja i viktimizacije osoba s invaliditetom.
Učesnici/e su se dodatno upoznali sa pravom na porodični život osoba s invaliditetom, socijalno-edukativnim uslugama poput savjetovanja i grupa samopodrške, kao i metodama rada usmjerenim na razvoj socio-emocionalnih vještina i komunikaciju s osobama s invaliditetom.
Učesnici/e su posebno istakli značaj novih lekcija i informacija o zakonima i praksama koji se odnose na osobe s invaliditetom, kao i pedagoškog i pravnog dijela treninga, koji su bili izuzetno relevantni za njih. Posebno su naglasili korisnost praktičnih savjeta o načinu komunikacije i pristupa osobama s invaliditetom, uključujući razgovor s njima na način koji ne ponižava, niti uvrijedi, a istovremeno pruža podršku.
Metode rada i trenerice su ocijenjeni kao izuzetni, a cjelokupan program kao od velikog značaja za unapređenje profesionalnih kompetencija učesnika/ca.
Aktivnost je organizovana u okviru projekta Ka inkluzivnim servisima i politikama za samostalan život, koji se realizuje uz finansijsku podršku Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.